सध्याच्या कर व्यवस्थेत, करपात्र सेवाची ‘तरतूद सेवा कर’ सुद्धा लागू आहे. केंद्र सरकारकडून सेवा कर लावला जातो आणि सेवांची तरतूद आंतरराज्यीय किंवा संरक्षणात्मक आहे की नाही हे विचारात न घेताच लागू आहे.

तथापि, जीएसटी अंतर्गत, सेवा पुरवठा स्थान सेवेवर लागू असलेल्या कर प्रकार निश्चित करेल. हे जीएसटी ‘गंतव्य आधारित वापर कर’ या संकल्पनेवर आधारीत आहे, जेथे राज्य पुरवठा करेल तिथे कर लागू होईल. म्हणूनच, सेवा पुरवठयाचे स्थान निश्चित करणे महत्वाचे आहे.

सेवा पुरवठा स्थान निर्धारित करण्यासाठीचे नियम व वस्तू पुरवठा स्थान ठरवण्यासाठीचे नियम वेगळे आहेत. वस्तूंच्या बाबतीत सामानाची दळणवळण मोठ्या प्रमाणात ठरवले जाते. सेवा, अमूर्त असल्यामुळे,आपल्याकडे डिलिव्हरीची कोणतीही निश्चित पद्धत नाही . तसेच, काही सेवा पुरवठादारांच्या बाबतीत, पुरवठादाराचे स्थान आणि / किंवा प्राप्तकर्त्याची जागा निश्चित किंवा पुर्वाभाकीत करता येणार नाही.

या ब्लॉगमध्ये, आपण सेवांच्या पुरवठ्याचे स्थान कसे निश्चित करावे याबद्दल चर्चा करूया.

जीएसटी हा 'गंतव्यवर आधारित वापर कर' आहे, जिथे हा पुरवठा केला जातो तिथे कर लागू होईल.Click To Tweet

जेव्हा नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा प्रदान केली जाते तेव्हा

सध्याच्या सरकारअन्वये, जेव्हा एखाद्या राज्यामध्ये किंवा राज्याच्या बाहेर नोंदणीकृत व्यक्तीला करपात्र सेवा पुरवली जाते तेव्हा हा सेवा कर लागू होतो.

उदाहरणार्थ: मनीष डिझायनर्स, ज्यांचे नोंदणीकृत व्यवसाय भुवनेश्वर ओडिशा येथे आहे, हे राजेश ऍपेरेल यांच्यासाठी फॅशन डिझायनिंग सेवा पुरवते, ज्यांचे नोंदणीकृत व्यवसाय हैदराबाद, तेलंगाना येथे आहे. या व्यवहारावर करपात्र सेवा म्हणून १५% @ सेवा कर (स्वच्छ भारत उपकर आणि कृषि कल्याण सेससह) आकारला जाईल.

जीएसटीच्या व्यावास्थेठ जीएसटीच्या प्रकाराचे अंदाज लावण्याची गरज आहे. जेव्हा एक करपात्र सेवा नोंदणीकृत व्यक्तीस (नियमित / रचना व्यापारी) पुरवली जाते तेव्हा हे प्राप्तकर्त्याचा व्यवसायाची नोंदणीकृत ठिकाणे पुरवठ्याचे स्थान असतील.

नोंदणीकृत व्यक्तीला करपात्र सेवा पुरवली जाते तेव्हा, प्राप्तकर्त्याचा व्यवसाय करण्याचा नोंदणीकृत स्थान हा पुरवठ्याचाच एक ठिकाण असेल..Click To Tweet
एकाच राज्यातील नोंदणीकृत व्यक्तीला पुरवठा करणे

जेव्हा एखादी सेवा एकाच राज्यामध्ये नोंदणीकृत व्यक्तीला पुरविली जाते, तेव्हा लागू होणारे कर म्हणजे सी जी एस टी आणि एस जी एस टी असतील.

उदाहरणार्थ: मनीष डिझायनर्स, ज्यांची नोंदणीकृत व्यवसाय भुवनेश्वर ओडिशा येथे आहे, ते मुरली फॅशनसाठी फॅशन डिझायनिंग सेवा पुरवतात जे ओडिशाच्या कटकमधील एक नोंदणीकृत वस्त्र उत्पादक आहेत.

पुरवठादारांचे स्थान: भुवनेश्वर, ओडिशा

पुरवठ्याचे ठिकाण: कटक, ओडिशा

हे आंतर-राज्य पुरवठा असून लागू होणारे कर हे सीजीएसटी आणि एसजीएसटी असतील.

Intraste supply of services under GST

एका भिन्न राज्यातील नोंदणीकृत व्यक्तीस पुरवठा

एखादी सेवा एका वेगळ्या राज्यामध्ये नोंदणीकृत व्यक्तीस प्रदान केली जाते तेव्हा आयजीएसटी कर लागू होतो.

उदाहरणार्थ: मनीष डिझायनर्स, ज्यांची नोंदणीकृत व्यवसाय भुवनेश्वर ओडिशा येथे आहे हे राजेश ऍपेरेल यांच्यासाठी फॅशन डिझायनिंग सेवा पुरवते, ज्यांचे नोंदणीकृत व्यवसाय हैदराबाद तेलंगाना येथे आहे.

पुरवठादारांचे स्थान: भुवनेश्वर, ओडिशा

पुरवठ्याचे ठिकाण: हैदराबाद, तेलंगाना.

हे राज्यांतर्गत पुरवठा असून लागू होणारे कर आयजीएसटी आहे.

Services place of supply gst

एखादी सेवा जेव्हा एखाद्य नोंदणीकृत व्यक्तीस प्रदान केली जाते तेव्हा

नोंदणीकृत व्यक्तीला सेवा प्रदान केल्यानंतर चालू कर व्यावास्थेत सेवा कर लागू होतो. हे प्राप्तकर्ता नोंदणीकृत किंवा नाही यावर कराचा प्रभार नसेल.

जीएसटी व्यावास्थेत, जेव्हा एखाद्या नोंदणीकृत व्यक्तीकडे सेवा पुरवली जाते तेव्हा तिथे २ परिस्थिती लागू शकतात:

दृश्य १: प्राप्तकर्त्याचा पत्ता पुरवठादारांच्या नोंदीत आहे.

दृश्य २: प्राप्तकर्त्याचा पत्ता पुरवठादारांच्या नोंदीत नाही.

दृश्य १: जेव्हा एखाद्या नोंदणीकृत व्यक्तीकडे सेवा पुरवली जाते तेव्हा त्याचा पत्ता पुरवठादाराच्या नोंदींमध्ये नोंदीत असते तेव्हा पुरवठ्याचे स्थान पुरवठादाराच्या नोंदींत प्राप्तकर्त्याचे स्थान असेल.

जेव्हा एखाद्या नोंदणीकृत व्यक्तीकडे ज्याचा पत्ता पुरवठादाराच्या नोंदींमध्ये अस्तित्वात आहे जेव्हा सेवा पुरवली जाते तेव्हा पुरवठ्याचे स्थान पुरवठादाराच्या नोंदीमध्ये मध्ये प्राप्तकर्त्याचे स्थान नमूद असावे.Click To Tweet
आंतरराज्यीय पुरवठा

जेव्हा एखादी सेवा नोंदणीकृत नसलेल्या व्यक्तीकडे दिली जाते तेव्हा त्याचा पत्ता पुरवठादाराच्या नोंदींमध्ये जे त्याच राज्यात असेल तर लागू असलेले कर म्हणजे सीजिएसटी आणि एसजीएसटी असतील.

उदाहरणार्थ: मनीष डिझायनर, ज्यांचे नोंदणीकृत व्यवसाय आहे भुवनेश्वर ओडिशा येथे आहे हे रमेश डिझायनर्स ह्यांना फॅशन डिझायनिंग सेवा प्रदान करते, आणि डीलर मनीष डिझायनर्सच्या रेकॉर्डमध्ये नोंदणीकृत नसलेले रमेश कपूरचा पत्ता हा पुरी, ओडिशा आहे.

पुरवठादारांचे स्थान: भुवनेश्वर, ओडिशा

पुरवठ्याचे ठिकाणः पुरी, ओडिशा

हे एक आंतरराज्यीय पुरवठा आहे, आणि सीजीएसटी आणि एसजीएसटी कर लागू होतात.

GST on services to unregistered person

भिन्न राज्यात पुरवठा

जेव्हा एखाद्या नोंदणीकृत व्यक्तीकडे सेवा पुरवली जाते आणि ज्याचा पत्ता एखाद्या पुरवठादाराच्या नोंदींमध्ये वेगळ्या राज्यात असेल तर आयजीएसटी लागू आहे.

उदाहरणार्थ: मनीष डिझायनर, ज्यांची नोंदणीकृत व्यवसाय भुवनेश्वर ओडिशा आहे हे लक्ष्मी अप्परेलसाठी फॅशन डिझायनिंग सेवा देते, आणि एक नोंदणीकृत नसलेला विक्रेता मनीष डिझायनर्सच्या रेकॉर्डमध्ये, लक्ष्मी अप्परेलचा पत्ता कोलकाता, पश्चिम बंगालमध्ये आहे.

पुरवठादारांचे स्थान: भुवनेश्वर, ओडिशा

पुरवठ्याचे ठिकाण: कोलकाता, पश्चिम बंगाल

हे आंतरराज्यीय पुरवठा आहे आणि आयजीएसटी लागू होतात.

Example of GST Interstate Supply of Services

दृश्य २: जेव्हा एखादी सेवा नोंदणीकृत नसलेल्या व्यक्तीकडे दिली जाते आणि ज्याचा पत्ता पुरवठादाराच्या नोंदींत नसेल तर पुरवठ्याचे स्थान हे पुरवठादाराचे स्थान असेल.

उदाहरणार्थ : मनीष डिझायनर, ज्यांची नोंदणीकृत व्यवसाय भुवनेश्वर ओडिशा येथे आहे हे ग्राहकांना फॅशन डिझायनिंगची सेवा प्रदान करते आणि ज्यांचा पत्ता त्यांच्या अभिलेखांमध्ये उपलब्ध नाहीत.

पुरवठादारांचे स्थान: भुवनेश्वर, ओडिशा

पुरवठयाची जागा: भुवनेश्वर, ओडिशा

हे एक आंतरराज्यीय पुरवठा आहे, आणि कर लागू म्हणजे सीजीएसटी आणि एसजीएसटी.

Supply of services in GST

टिप: जीएसटीमध्ये, एखाद्या कंपनीने पुरवठा करणार्या व्यक्तीस रचना विपत्र म्हणून नोंदणी करण्यास पात्र असणार नाही. तथापि, जीएसटी कौन्सिलने ४ मार्च २०१७ रोजी आपल्या अकराव्या बैठकीत निर्णय दिला की वार्षिक उलाढाल ५० लाखांपर्यंत असलेल्या छोट्या हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स आणि ढाबा हे रचना वितरक म्हणून नोंदू शकतात. हे अद्याप जीएसटी कायद्यात समाविष्ट करावयाचे आहे.

सेवा पुरवठयाची जागा ठरवण्यासाठी हे सामान्य नियमे आहेत. तथापि, विशिष्ट सेवांच्या पुरवठ्याचे स्थान निश्चित करण्यासाठी विशिष्ट नियम निर्धारित केले गेले आहेत. आम्ही हे आमच्या आगामी ब्लॉग मध्ये समाविष्ठ करू.

पुढील भागात

अचल मालमत्तेशी संबंधित सेवा पुरवण्याचे ठिकाण

आम्हाला आपल्या मदतीची आवश्यकता आहे
कृपया खालील टिप्पण्या वापरून या ब्लॉग पोस्टवरील आपला अभिप्राय कळवा. तसेच जीएसटी संबंधित इतर विषय आपल्याला अधिक शिकण्यास स्वारस्य असेल तर हेहि आम्हाला कळू द्या, ते आम्ही आमच्या सामग्री योजनेमध्ये समाविष्ट करण्यात आनंदच होईल.

हे उपयुक्त वाटले? खालील माहिती शेअर बटणे वापरून इतरांसह शेअर करा.

Are you GST ready yet?

Get ready for GST with Tally.ERP 9 Release 6

71,825 total views, 30 views today